Fréttasafn
2010.09.05
Vel heppnuð borholuviðgerð fyrir orkuveituna í Lundi
Fjarvarmaveitan í Lundi hvílir að umtalsverðum hluta á 2 x 18 MW varmadælum sem sækja orkuna í 4 borholur. Holurnar voru boraðar á sínum tíma í þykkan setlagabunka á svæði sem heitir Värpinge í vesturjaðri Lundar. Hver hola gefur um 110 l/sek af volgum vökva, en varmadælurnar vinna orkuna úr þessum vökva og skila honum aftur nokkru kaldari niður í jarðlögin í u.þ.b. 3 km fjarlægð frá vinnslusvæðinu. Hver hola framleiðir með þessum hætti rúmlega 7 MW sem að viðbættu pressuafli verða að 9 MW í formi varmaafls út úr varmadælunni.
Þetta kerfi er búið að mala gull síðan það var tekið í notkun um miðjan áttunda áratuginn, en á síðustu árum virðist efnainnihald vökvans í einni holunni hafa verið að breytast og vökvinn jafnframt að kólna. Orkuveitan í Lundi leitaði til Leifs Bjelm og hans manna innan deildarinnar Teknisk Geologi við LTH (Lunds Tekniska Högskola) um skýringar, en sú deild er vel í stakk búinn til hvers kynns rannsókna og ráðgjafar á þessu sviði.
Eftir nokkra eftirgrennslan og mælingar TG manna kom í ljós að stórt gat hafði myndast á fóðringu sem nær frá yfirborði og niður á um 600 m dýpi, og inn um þetta gat fossaði ferskvatn úr efri jarðlögum holunnar.
Við svo búið mátti ekki standa; gatinu varð að loka til að hindra blöndun ferskvatns við djúpvatnið og tryggja stöðugleika holuveggjana þar sem gatið hafði myndast. Var nú leitað í smiðju Friðfinns K. Daníelssonar verkfræðings um lausn á verkefninu, en fyrsta hugmyndin að steypa í skemmda kaflann og bora út á ný var fljótlega slegin af.
Holan hreinsuð fyrir niðursetningu viðgerðarörsins. Sumar og sól á Skáni og 34°C hiti.
Að tillögu Friðfinns varð sú leið fyrir valinu að koma 14,4 m löngu stálröri fyrir innan í borholufóðringunni og brúa yfir skemmdina með því móti. Gúmmísteypa Þ. Lárussonar var fengin til að steypa gúmmíþéttingar á rörendana og Daníel Sigurðsson hjá EngDesign hannaði vökvatjakk sem notaður var til að þenja rörendana út í fóðringuna. Vélsmiðjan Héðinn smíðaði búnaðinn fyrir okkur og var allur pakkinn sendur utan í byrjun júlí í sumar.
Niðursetning viðgerðarörisins undirbúin.
Áður en ráðist var í smíðina leituðum við sambærilegra lausna þ.e. að þenja út svart stálrör en fundum ekki. Hins vegar fannst í Ástralíu búnaður og verkþekking til að þenja út þunnveggja rör úr ryðfríu, en sú aðferð var fljótlega lögð til hliðar. Við þurftum að brúa um 11 m kafla sem við vildum ná í einni lengju (án samskeyta), en auk þess komu upp styrkleikasjónarmið sem ryðfría rörið stóðst ekki.
Viðgerðarörið komið á sinn stað og útþenslu þess að ljúka. Friðfinnur og Ingvar Karlsson fylgjast náið með.
Ánægjulegt er frá því að segja að verkefnið tókst eins og best varð á kosið. Innra rörið sem var um 300 mm í þvermál komst vandkvæðalaust á sinn stað innan í fóðringunni þrátt fyrir takmarkað pláss, en minnsta innanmál borholufóðringarinnar var aðeins 315 mm. Vel gekk að þenja rörendana út og reyndist búnaður okkar Daníels með miklum ágætum, en okkur er ekki kunnugt um að sú aðferð sem við beittum hafi áður verið notuð.
2009.01.07
Samantekt um rannsóknarboranir í Grímsey 2007 til 2008
Sem kunnugt er hefur jarðhitaleitinni í Grímsey verið hætt að sinni, en eftir er að útskýra hvað verið var að bolloka allan tímann og hverju það skilaði. Niðurstöðunum er hér með komið á framfæri við heimamenn og aðra sem málið varðar.
Áður en borun hófst hafði Kristján Sæmundsson jarðfræðingur skoðað aðstæður og lagt á ráðin með staðsetningu borholu. Borstæði var valið fyrir ofan gamla fjárhúsið í Efri Sandvík, og ætlunin að stefna bornum í sprungu sem talin var liggja frá Almannagjá í norðri og suðvestur yfir eyjuna í stefnu á höfnina. Staðsetning og halli var ennfremur við það miðaður að hitta í þessa sprungu á 400 til 500 m dýpi, og fá þannig upplýsingar um hita og vatnsgæfni og fleira sem máli skipti.
Fyrsti áfanginn var boraður með lofthamri og 125 mm krónu og gekk fljótt og vel. Vart varð við nokkrar ferskvatnsæðar í efstu lögum jarðlagastaflans en fyrir neðan 125 m fór að bera á seltu og auknum vatns og sjóflaumi. Á 150 metra dýpi datt borkrónan skyndilega niður í "tómarúm" og upp spýttist Grímseyjarsundið salt og freyðandi, og 17 °C volgt. Þegar svona stórar vatnsæðar opnast veldur það yfirleitt erfiðleikum á þann hátt að lofthamrarnir verða máttlausir og ráða þá ekki við að mylja bergið. Svo fór einnig í þetta skipti en gerðar voru nokkrar tilraunir til að þétta botnæðina ásamt smærri ferskvatnsæðunum ofar í holunni með því að dæla steypugraut niður í þær. Þannig tókst að stoppa mesta ferksvatnslekann en erfitt reyndist að þétta botnæðina því svo virtist sem sjórinn væri á hreyfingu og skolaði öllu steypusulli í burtu áður en það náði að harðna.
Að svo komnu máli var skipt um borgræjur og haldið áfram niður í 583 m með vatnshamri og 64 mm krónu. Á meðfylgjandi mynd og línuritum má betur glöggva sig á framvindu mála en myndirnar tala sínu máli best sjálfar. Að verki loknu verður ekki séð að Grey-19 hafi hitt í sprunguna fyrirheitnu, því bergið reyndist afar þétt neðan 180 m. Á 400 m dýpi varð vart við lítilsháttar leka sem vætlar líklegast úr þunnu láréttu millilagi. Nú vaknaði sú spurning hvort gímaldið á 150 til 165 m hafi etv. ekki verið lárétt millilag, heldur sprungan sem holan hafði þá farið í gegnum of snemma og ofarlega.
Ef þetta var reyndin þýddi það að sprungan lá lítið eitt austar en talið var, en það hafði mikið upplýsingagildi út af fyrir sig. Til að taka af allan vafa um þetta var bornum hnikað um örfáa metra og Grey-20 boruð lóðrétt niður. Skemmst er frá því að segja að Grey-20 lenti í sama leka laginu og Grey-19 sem staðfestir að jarðlagið er lárétt en ekki upp á röð (sprunga).
Rannsóknarboranir í Grímsey - skýringarmynd.
Rétt er að taka fram að skýringarmyndin á að sýna hver var upphafleg áætlun (sprungan fjær) og spurninguna sem við stóðum frammi fyrir eftir borun Grey-19 (sprungan nær ?). Hvorug tilgátan reyndist hinsvegar rétt vera. Að verklokum má segja að tilvist jarðhitans undir Grímsey sé rækilega sönnuð, ella væri ekki 85 °C hiti í holubotni. Enginn veit hvaða hæðum hitastig jarðhitakerfisins nær í raun og veru, en með sama áframhaldi gæti hitinn verið um eða yfir 100 °C á 700 m dýpi. Hitt er svo öllu lakara að ekki fékkst staðfest að vatnsleiðandi sprunga sé til staðar þar sem hún var talin vera og því ekkert fast í hendi með að hitta í heitan sjó þótt borað sé á ný
Sjá ennfremur Grey-19 hitaferil og Grey-19 hallaferil.
2008.02.27
Väl lyckat samarbete med Drillcon AB
Borrningarna i Valfjordstunneln går väldigt bra. Dem två första hålen längst ner i tunneln är färdigborrade, men nu har vi flyttat upp till första nischen från botten norrut.
Detta är det tredje samarbetsprojektet mellan Alvarr ehf och Drillcon AB. Det första samarbetetsjobbet var i Arnarfirði och Dyrafirði 2006,och det andra var undersöknings borrningar för tunnelprojektet Sundabraut 2007.
På en liten men krävande marknad är samarbetet mellan goda grannar en lyckad lösning. Drillcon är ett stort borrföretag som specialicerat sig på diamantborrning och har haft projekt även utanför skandinavien.
På bilden syns två erfarna anställda av Drillcon, Anders Pettersson t.v och Jan Arvid Pettersson t.h vid borrning av tredje hålet.
Vel heppnað samstarf við Drillcon AB
Boranir í Hvalfjarðargöngum ganga einstaklega vel. Búið er að bora tvær holur í útskotinu á botni ganganna, en nú erum við búnir að færa okkur í fyrsta útskot frá botni í norðurátt. Þetta er þriðja samstarfsverkefni Alvars ehf og Drillcon AB en hin fyrri unnum við saman í Arnarfirði og Dýrafirði 2006, og við rannsóknarboranir vegna Sundabrautar 2007.
Á litlum en kröfuhörðum markaði getur samstarf við góða granna reynst afar heppileg lausn. Drillcon AB er öflugt borfyrirtæki sem sérhæfir sig í kjarnaborunum og starfar víða utan norðurlandanna.
Á myndinni má sjá tvo afburða starfsmenn Drillcon AB, þá Anders Petterson (t.v.) og Jan Arvid Petterson (t.h.) við borun þriðju holunnar.
2008.02.07
Vel gengur í Hvalfjarðargöngum
Borun í Hvalfjarðargöngum hefur gengið afar vel það sem af er. Holan var orðin 119 m löng þegar hlé var gert á borun s.l. fimmtudagskvöld. Gert er ráð fyrir að hefja borun á ný eftir miðja næstu viku.
2008.01.28
Rannsóknarboranir í Hvalfjarðargöngum
Haustið 2007 kom til tals milli Alvars ehf og Spalar ehf að bora rannsóknarholur á ská upp úr Hvalfjarðargöngum til að kanna bergstaflann til hliðar við og fyrir ofan núverandi göng. Við leituðum til samstarfsaðila okkar, Drillcon AB í Svíþjóð, sem við höfum áður unnið með að rannsóknarborunum hér á landi svo sem vegna Sundabrautar sumarið 2007. Drillcon AB hefur á að skipa þrautreyndum bormönnum og heppilegum tækjum til hinna ýmsu verka, en þeir hafa t.d. unnið í mörg undanfarin ár við uppboranir á móti háum vatnsþrýstingi í Garpenberg námunni í Svíþjóð.
Við höfum nú komið okkur fyrir og erum byrjaðir að bora í útskotinu á botni Hvalfjarðarganga þar sem ætlunin er að bora tvær skáholur upp í setlagið á botni Hvalfjarðar.
2007.12.15
Leitað að jarðhita í Grímsey
Sumarið 2003 boraði Alvarr ehf nokkrar rannsóknarholur í Grímsey til að kanna hvort jarðhita mætti hugsanlega finna í eynni. Niðurstöður þeirra borana bentu til að svo kynni að vera og varð því loks úr, skömmu fyrir s.l. jól, að ráðast í annan áfanga í jarðhitaleitinni með borun skáholu niður á ca 500 m dýpi.
Jarðlögin frá yfirborði og niður á 150 m. eru mjög lek en á um 120 m dýpi er komið niður í sjó sem freyðir eins og alda á skeri eins og sjá má á myndinni. Verkið er í biðstöðu fram í byrjun mars en þá er ætlunin að þétta bergið og slá á mesta lekann áður en borun hefst á ný.
2007.10.10
Rannsóknarboranir vegna Sundabrautar
Á s.l. sumri samdi Vegagerðin við Alvarr ehf. um rannsóknarboranir vegna hugmynda um Sundagöng. Alls voru boraðar 15 holur, en 3 af þeim voru boraðar af pramma á Elliðavogi. Verkið var unnið í samvinnu við sænska fyrirtækið Drillcon AB og gekk einstaklega fljótt og vel fyrir sig.
